Làm sao để trẻ nói tròn câu, rõ chữ?

Ba bạn nhỏ nhà mình, cũng như bao đứa trẻ khác, tập nói những từ đơn giản đầu tiên từ khoảng 7 tháng tuổi như pa pa, ma ma… Khoảng 15 tháng là bắt đầu nói được câu 3 – 5 từ như (con yêu mẹ, mẹ đi làm rồi, con uống nước…), Từ 18 tháng thì tốc độ phát triển ngôn ngữ của các con đáng kinh ngạc. Mỗi khi có khách đến chơi, hoặc con giao tiếp với người ngoài, ai cũng ngạc nhiên vì sao các con không hề nói ngọng, câu nói luôn đầy đủ chủ ngữ, vị ngữ, rõ ràng đủ nghĩa. Từ sau 2 tuổi, các con diễn đạt câu rất tốt, từ ngữ khá phong phú.

Một số bạn bè hỏi mình bí quyết nào để con ngay từ khi biết nói đã nói năng gãy gọn, diễn đạt câu cú đúng ngữ pháp và không hề ngọng nghịu như nhiều đứa trẻ khác. Mình cũng không có bí quyết gì “thần kỳ”, tất cả là học hỏi và áp dụng những lý thuyết trên mạng. Điều quan trọng là mình áp dụng điều này thường xuyên và xuyên suốt từ khi con còn trong bụng mẹ.

Việc học nói của trẻ được bắt đầu ngay từ trong bào thai, khoảng từ tuần thai thứ 16 trẻ đã bắt đầu biết lắng nghe, ghi nhớ, phân biệt giọng nói khác nhau. Do vậy, các bạn sẽ thấy sau khi chào đời, hầu hết các đứa trẻ sẽ nín khóc khi nghe tiếng nói dịu dàng của mẹ vỗ về vì giọng nói ấy đã quá quen thuộc suốt 9 tháng 10 ngày.

Thật ra thì mình không có biết cách nói chuyện với “cái bụng bầu”, nhưng ba Victor thì ngay khi tìm hiểu biết con nghe được là bắt đầu đọc truyện cổ tích cho con. Hồi có bầu Victor được 30 tuần, mình rời nước Úc trở về Việt Nam, mang theo mười mấy file truyện mp3 do chính giọng đọc của ba Victor về cùng. Về đến nơi, mấy ngày liền thấy con ít đạp, vừa lo vừa buồn vừa nhớ chồng, mình nói Victor ơi con nhớ ba không mẹ mở truyện ba đọc cho con nghe nhé. Vừa mở truyện đầu tiên ra, ba thường mở đầu “Ba chào con, hôm nay ba sẽ đọc cho nghe câu truyện….”, thế là Victor tung một cú đạp rõ mạnh và “tung tẩy” suốt trong bụng mẹ. Lúc này thì mình thật sự tin vào những lý thuyết đọc được, trẻ nghe và phản ứng với giọng nói của ba mẹ, anh chị em ngay khi chưa ra đời.

Đó là khi con chưa chào đời, mình khoán việc “dạy ngôn ngữ” của con cho ba. Đến khi con ra đời, mỗi lần nói chuyện với con, mình luôn nói rõ ràng, không bao giờ nói dèo dẹo như kiểu “sương chóa, sương chóa, tục tưng chủa mẹ…”. Nói rõ từ, phát âm đúng giúp con tiếp nhận đúng từ ngữ sẽ hạn chế việc nói ngọng của con sau này.

Để dạy từ mới cho con, khi con thấy vật gì hoặc có gì lạ mình sẽ nói rõ vật đó, việc đó là gì. Ví dụ: khi mình bế con ra cửa chơi, con sẽ hào hứng khi thấy chú chó hàng xóm. Mình sẽ nói to rõ “con chó”, “đó là con chó đó con”, “con chó sủa gâu gâu”, “con có thích con chó không”,… Việc nói cho con nghe những câu có từ “con chó”, con sẽ ghi nhớ từ và cả cách đặt câu. Đến khi con biết nói rồi, để làm phong phú vốn từ của con, mình hay dùng từ đồng nghĩa để nói chuyện với con. Chẳng hạn, đi ra đường con thích thú “mẹ ơi, ô tô ô tô”, mình sẽ nói “ừ, nhiều xe hơi quá, con thích xe hơi màu gì?”. Hoặc có thể con dùng từ chưa chuẩn thì đừng vội nói là con nói sai rồi, mà hãy lặp lại câu của con bằng từ chính xác. Ví dụ, vào nhà sách con chỉ vào quả địa cầu, con la lên “mẹ ơi, trái đất kìa”. Mình sẽ quay lại, tỏ vẻ hào hứng “Ồ, quả địa cầu này to quá, to hơn quả địa cầu ở nhà của mình luôn”.

Về việc giúp con sớm diễn đạt đầy đủ ý của một câu thì mình thường “đóng vai” con để nói thay con. Ví dụ, khi con chưa biết nói, con thấy quả chuối và đòi ăn, con sẽ chỉ chỉ vào quả chuối rồi ớ ớ, mình sẽ nói “Mẹ ơi, con muốn ăn chuối”. Hoặc khi ông bà hỏi thăm con “Victor ơi, con đang làm gì đấy?”, nếu mình ở cạnh con mình sẽ thay con trả lời “Dạ, con đang chơi xe. Ông/bà có muốn chơi xe với con không?”. Hoặc khi con đã nói được nhưng diễn tả sai, đương nhiên là một người mẹ mình luôn hiểu con muốn gì, mình sẽ lặp lại câu nói của con theo cách đúng nhất.

Nói chuyện với con mỗi ngày, đọc truyện cho con nghe mỗi tối và bất cứ lúc nào cũng nói rõ ràng, mạch lạc, diễn tả một cách tự nhiên là nguyên tắc dạy nói cho con của mình.

Nếu bạn không có nhiều thời gian đọc truyện cho con, hãy mở “GÓC NGHE TRUYỆN” lên để Cô Hướng Dương, người có giọng đọc truyền cảm, ấm áp, lôi cuốn trẻ nhỏ nhất mà mình biết giúp bạn làm điều đó. “GÓC NGHE TRUYỆN” là trang yêu thích của ba bạn nhỏ nhà mình. Tối nào trước khi đi ngủ, dù ba có đọc sách cho con nghe rồi thì khi tắt đèn con vẫn đòi nghe một câu truyện cổ tích ngắn mới chịu. Đây cũng là cách giúp cho các con không buồn chán trên những chuyến xe dài để đi du lịch, cách này còn giúp trẻ không vòi xem Ipad, hay Smartphone rất hại mắt khi ngồi trên xe. Và nhất là, nó sẽ giúp cho vốn từ và cách hành văn của con tốt lên từng ngày.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *